informacje o projekcie

co2Zatłaczanie dwutlenku węgla w celu zwiększenia wydobycia ropy naftowej (CO2-EOR) jest stosowane od około 40 lat. Technologia ta została po raz pierwszy wykorzystana w Stanach Zjednoczonych, a następnie w wielu innych krajach, m.in. w: Turcji, Kanadzie, czy na Węgrzech. Obecnie na całym świecie jest ponad 100 działających projektów tego typu, choć żaden z nich nie jest prowadzony na terenie państwa należącego do Unii Europejskiej. Zatłaczanie CO2 do struktur geologicznych w celu jego składowania (CCS) ma nieco krótszą historię, a jego początki datuje się na 1996 rok. Wśród struktur geologicznych wykorzystywanych w tym celu wymienić można złoża węglowodorów w końcowej fazie eksploatacji, warstwy wodonośne oraz pozabilansowe pokłady węgla. Wzrost zainteresowania potencjalnymi zmianami klimatu i generowana przez nie presja polityczna oraz gospodarcza, a także zwiększające się zapotrzebowanie światowej gospodarki na energię sprawiły, iż projekty CO2-EOR i CCS znalazły się w centrum uwagi. Interesująca wydaje się również możliwość połączenia składowania dwutlenku węgla i intensyfikacji wydobycia ropy naftowej.

Proponowany projekt badawczy ma na celu opracowanie nowych technologii, które umożliwią zatłaczanie dwutlenku węgla do złóż ropy naftowej w końcowej fazie eksploatacji oraz tych już opuszczonych, celem zwiększenia wydobycia węglowodorów oraz bezpiecznego składowania CO2 (CCS-EOR). Specyfikacja polskich złóż ropy naftowej wymaga niekonwencjonalnego podejścia w procesie doboru technologii zatłaczania dwutlenku węgla. Indywidualne złoża zlokalizowane na Niżu Polskim oraz na terenie Zapadliska Karpackiego, w większości charakteryzują się niskimi objętościami, przez co nie spełniają kryteriów stosowalności technologii CO2-EOR oraz CCS. W związku z tym przeanalizowana zostanie możliwość zatłaczania CO2 do skupiska (klastra) złóż ropy. Zabieg ten daje możliwość składowania dwutlenku węgla w Polsce na szeroką skale, pozwalając na redukcję emisji gazów cieplarnianych oraz zwiększenie wydobycia węglowodorów. Ponadto, daje szansę na rewitalizację starych, opuszczonych złóż i rozwiązanie dzięki temu problemu z pojawiającymi się w niektórych miejscach wyciekami ropy naftowej na powierzchnię.

Aby z sukcesem zaproponować i wdrożyć taki projekt, należy przeanalizować szereg istotnych kwestii. Ważne jest rozpoznanie fizycznych i chemicznych zjawisk zachodzących w złożu ropy, do którego zatłaczany jest dwutlenek węgla. Prawidłowo dobrana technologia powinna umożliwić jednoczesne podtrzymywanie produkcji ropy oraz składowanie dwutlenku węgla. Wybór metody EOR, które mogą być stosowane w złożach ropy naftowej, zależy od czynników geologicznych, złożowych oraz ekonomicznych. Wykorzystanie analizy literaturowej oraz modelowania komputerowego wspomaganego szerokim wachlarzem badań fizycznych, chemicznych oraz analiz ekonomicznych i prawnych przyczyni się do lepszego poznania zjawisk zachodzących podczas zatłaczania dwutlenku węgla do złóż ropy naftowej, a także rozpoznania potencjału wdrożenia technologii CCS-EOR w Polsce.

Projekt zakłada realizację sześciu zadań:

zadanie 1 – selekcja złóż

zadanie 2 – identyfikacja zagrożeń środowiskowych

zadanie 3 – badania terenowe i laboratoryjne w zakresie ochrony środowiska

zadanie 4 – analiza interakcji płynów złożowych i skał zbiornikowych

zadanie 5 – symulacje złożowe

zadanie 6 – analizy ekonomiczne

  • Zadanie 1 – Wybór złóż nadających się do zastosowania technologii CCS-EOR Polsce. Na podstawie studiów literaturowych, baz danych oraz metodologii grupowania wskazane zostaną najbardziej perspektywiczne złoża, dla których istnieje możliwość zastosowania technologii CCS – EOR.
  • Zadanie 2 – Identyfikacja procesów zachodzących w eksploatowanych oraz porzuconych złożach węglowodorów, które, obecnie lub w przyszłości, mogą wywierać negatywny wpływ na środowisko naturalne.
  • Zadanie 3 – Analiza zagadnień związanych z ochroną środowiska w zakresie zagospodarowania i eksploatacji złóż węglowodorów. Badania będą m.in. dotyczyć: charakterystyki składu ropy w celu oceny ryzyka dla zdrowia oraz właściwości wody, celem rozpoznania ewentualnych zanieczyszczeń.
  • Zadanie 4 – Badania laboratoryjne oddziaływania zatłaczanego dwutlenku węgla, ropy, solanek i skał. Wykonane pomiary laboratoryjne pozwalają na uzyskanie wzajemnych zależności oraz określenie optymalnego systemu zatłaczania CO2.
  • Zadanie 5 – Symulacje złożowe, obejmujące zastosowanie zaawansowanych metod matematycznych i symulacyjnych, w celu opracowania optymalnej i bezpiecznej dla środowiska koncepcji składowania CO2 dla wybranych złóż węglowodorów w Polsce, pozwalającej jednocześnie na zwiększenie wydobycia ropy naftowej.
  • Zadanie 6 – Analizy ekonomiczne dla wybranych projektów CCS-EOR w Polsce wraz z analiza ryzyka. Identyfikacja potencjalnych źródeł CO2, możliwości jego transportu oraz oceny stanu prawnego dla projektów tego typu.

Realizacja prac przewidzianych w poszczególnych zadaniach jest kluczowa do uzyskania synergicznego efektu ochrony środowiska oraz zwiększenia wydobycia ropy naftowej z polskich złóż.Wykonanie badań i analiz zaplanowanych w projekcie pozwoli na rozwój technologii zatłaczania dwutlenku węgla do klastra złóż ropy naftowej. Społeczną korzyścią z wdrożenia nowoczesnych, zaawansowanych metod badań i eksploatacji dojrzałych lub opuszczonych złóż ropy naftowej może być nowy impuls rozwojowy dla przemysłu naftowego, generujący dodatkowe dochody budżetowe, samorządowe oraz nowe miejsca pracy w rejonach często dotkniętych wysokim bezrobociem.